Dr. Elisabeth Kübler-Ross fedakârca başkalarına yardım etmeye hayatını adamış bir psikiyatr ve ölüm üzerine sayısız araştırma yapmış bir bilim insanı. Bütün meslek hayatını yaşamla ölüm arasındaki o ince çizgide duran insanlarla geçirmiş. İnsanların ölüm korkuları ve ‘var-olma’larının son evrelerinde ne tür deneyimler yaşadıkları hakkındaki bilgi birikimini çok sayıda yayın ve kitapla bizimle paylaşmış ve böylece [...]
Herkes güle oynaya dışarılarda. Kravatlar nasıl gevşetilmişse mesai sonrası, maskeler de burnun altına indirilmiş. Erkekler dükkanların önlerinde toplanmış sigaralarını içiyor, çocuklar etrafta koşturuyor. Ama deniz kıyısında yürümek yasak. Balıktan bulaşan Corona var sanki Türkiye'de. Boğaz kıyısında banklarda oruçtan başı kazan gibi olmuş polis memurları telefonlarına gömülmüş etraftaki insanları görmezden gelmeye çabalıyor. Yine bir dört günlük [...]
Cinsellik modern insanın en netameli konusu. Kimse itiraf etmese de, en entelektüelinden en sıradanına, herkesin hayatının odak noktasında cinsellik yer alıyor. Ama bu kadar doğal olması gereken bir insanlık hali, yaşandığı ve yaşanamadığı şekliyle bela oluyor insanın başına. Ta ergenlikten başlayıp öldüğü güne kadar. Temel ruhsal gereksinimlerimizden olan hazzı doyurmanın en kolay ve en doğal [...]
Kadın bedeni üzerinde kurulmak istenen ve kurulan hakimiyet ataerkil düzenin, yani ‘varoluş’ yerine ‘sahipoluş’un geçmeye başlaması anlamına gelir. Kadının kontrol edilmesi, doğurganlığın, dolayısıyla insanlığın devamının kontrol altına alınması demekti. Öyleyse cinselliğin kendisine atfedilen anlam değiştirilmeli, özellikle kadının cinselliğini kendi istediği şekilde, özgürce yaşaması engellenmeliydi. Oysa ilkel dediğimiz atalarımız zamanındaki beden ve dolayısıyla cinsellikle olan ilişki [...]
İnsan olmak verili olanın ötesini merak etmek demektir. Olduğunun, var olanın üstüne, ötesine geçmek, transandans, insan varoluşunun temelidir. Bunu kimi dini, kimi bilimsel, kimi sanatsal veya edebi yolla yapmak ister. Peki bütün bu çaba mutlu olmak için midir? Büyük Alman filozofu Kant bu soruya “Evet” der ama insanın ayrıca “mutlu olmaya layık olmak” için çaba [...]
Önce özgürlük vardı ve mülkiyet yoktu... On binlerce yıl boyunca insan evladı acıktığında bir bitkiyi, bir otu ağzına atar ya da ölmüş bir hayvanın kemiğini kemirirdi. Arzu duyduğunda sevişir, sair zamanlarda öylece durmayı becerirdi. Dereye, ağaca, dağa bakar, yanındakine öyküler anlatırdı. Sonra bunlara mit adı verildi. Şarkılar söyler, çocuklarla şakalaşır, oyunlar oynardı. Mağara duvarlarına yaşadıklarını, [...]
Eski güzel günlerde, genç erkeklerin kahvelerde, genç kızların “hayat” denen iç avlularda toplanıp kısmetlerini bekledikleri o naif günlerde her şey çok kolaydı. Anne-babalar oğulları için en uygun kızın kim olduğuna onların anne-babalarına bakarak karar verirlerdi. Bir mantığı da vardı bunun. Çocukların birey değil, ailenin bir üyesi olduğu o sade vakitlerde ailelerin birbirlerine benzer olmaları, çocukların [...]
İsviçre’de psikiyatr olarak çalışmaya başladığım 90’lı yılların sonlarında göçmenlere en fazla konulan tanılardan biri uyum bozukluğuydu. “Uyum bozukluğuna bağlı uzamış depresif episod” tam adıyla. Bu tanı aynı, çalışamayacakları ve bundan dolayı malulen emekli olabilecekleri anlamına geliyordu. Normal değillerdi yani. Ama uyum bozukluğu olarak adlandırılan tanı aslında bir hastalık mı? Artık normal olmama durumu mu? Evet [...]
Ayrılmak neden hep acı verir? Oysa kişi ayrılmayı mutsuzluğuna son verebilmek için ister. Mutsuzdur, hayatı bloke olmuş gibidir, eli ayağı tutmaz ama yine de ayrılmak zordur. Aralarında konuşacak hiçbir şey kalmamıştır. Her konuşma denemesi kavgayla sonuçlanır. Birbirlerine olur olmadık şeyden sinirlenir veya kırılırlar. Evin içinde saatlerce birbirlerine bakmadan oturur, birbirlerine tek kelime etmezler. Göz ucuyla [...]
Yalnız olmak esasen kötü bir şey değildir. Bazıları daha çok, bazıları daha az olmak üzere herkes kendini geri çekmeye, yalnız olmaya ihtiyaç duyar zaman zaman. Yağmur Ormanları’nda araştırma yapan bir biyoloğu düşünün ya da bize bu yıl çıkartacağı 6 cd’lik Mozart külliyatını hazırlayan Fazıl Say’ı, antrenman yapan dağ bisikletçisini, ‘Kafamda Bir Tuhaflık’ın son düzeltmelerini yaparken [...]
