Caz Çağının Çılgın Kadını: Zelda Fitzgerald
Şaaşalı 1920’ler. Caz Çağı. Amerikan rüyasının temelinin atıldığı yıllar. Alkol yasağı ve su gibi tüketilen alkol. Kadınlara oy hakkının verilmesi. Zelda ve Scott’ın ilişkilerinin içine doğduğu dünya buydu. Göz alıcı bir çifttiler. Yakışıklı, yerinde duramayan, lükse ve şatafata en az edebiyata verdiği kadar değer veren, bazen edebiyatı lüks, şatafat ve [...]
Birey Olmak Neden Önemli?
Türkiye’de birçok çevrede, belli bir entelektüel düzeyde olan insanlar arasında bile birey olmak deyince hemen önyargılar devreye giriyor. Birey olmakla bireyci olmak birbirine karıştırılıyor sanırım. Daha çok Batı’ya ve Batılıya atfedilen “birey olma” vurgusuna karşı bir refleks gelişmiş gibi. Birey deyince, insani değerlerden uzaklaşan, bencil, benmerkezci, yalnızca kendi çıkarını düşünen [...]
Kadın Aşkı Yarattı
Kadının ‘resmi tarihi’, Lilith’in Adem’e tabi olmayı reddettiği ve eşitliğini ilan ettiği için ceza olarak cennetten kovulup dünyaya gönderilmesinden sonra, Havva ile başlatılmıştır. Adem’in kaburgasından yaratılmış olan Havva, aşık kadının değil sadık ve boyun eğen kadının sembolüdür. Homerik dönemden, Antik ve Klasik Yunan ile Roma dönemlerine kadar kadın, erkeğin sahip [...]
Yanlış Yaptığını İtiraf Edememek
Neden kendimizi hep haklı hissetmek isteriz? Benlik değerimizi korumak için mi? Benlik değerimizin neden sürekli korunmaya ihtiyacı var? Evet kendimizi özel hissetmek hepimiz için temel bir ruhsal ve duygusal ihtiyaç. Ama sorun şurada ki, her zaman bizden daha güzel, daha akıllı, daha başarılı, daha çekici birileri var. İyi de, kendimizi [...]
Şehirli Erkeğin Garip Halleri
Trafikte en sağ şeritte seyir halindesiniz. Yanınızdaki koltukta oturan eşinizle oğlunuzun basketbol antrenmanı hakkında konuşuyorsunuz. Arka koltukta 9 yaşındaki kızınız iPad’iyle oynuyor. Arabanın radyosunda Joy FM açık, Justin Bieber’ın kızınızın en sevdiği şarkısı çalıyor. Her şey olabildiğince olağan. Dikiz aynasında bir BMW’nin emniyet şeridinden dörtlüleri yakmış bir halde yaklaştığını görüyorsunuz. [...]
Muhafazakâr Cinsellik
Cinsellik modern insanın en netameli konusu. Kimse itiraf etmese de, en entelektüelinden en sıradanına, herkesin hayatının odak noktasında cinsellik yer alıyor. Ama bu kadar doğal olması gereken bir insanlık hali, yaşandığı ve yaşanamadığı şekliyle bela oluyor insanın başına. Ta ergenlikten başlayıp öldüğü güne kadar. Temel ruhsal gereksinimlerimizden olan hazzı doyurmanın [...]
Normal Olmak Artık Çok Zor
ABD Pennsylvania eyaletinde 1969 yılının soğuk bir kış günüydü. Güneş öğleden sonra iyice yoğunlaşan bulutların arkasına saklanmıştı ve pek de yüzünü göstermeye niyetli değil gibiydi. Kirli ve dağınık saçları, günlerdir kesmediği sakalıyla David Rosenhan kararsız adımlarla eyaletin en büyük psikiyatri kliniğinin aciline girdi ve nöbetçi doktorla görüşmek istediğini söyledi. Hemşire [...]
Toplumsal Aşağılık Duygusu
Alfred Adler’in bireysel psikolojisi adının aksine en toplumsalcı psikoterapi ekolüdür. Adler de bir psikoterapi ekolü oluşturmuş tek sosyalist psikiyatrdır. 1930’lu yılların Viyana’sında kendisinden daha da solda olan karısıyla birlikte sosyal demokrat olarak aktif bir bireydi. Stalin diktatörlüğünden kaçan Troçki iki yıl kadar Büyük Ada’da yaşadıktan sonra Türk hükümetinin kendisini zorlaması [...]
Mizojini – Kadın Düşmanlığı
Yıllar önce kızım ilkokulun ilk yıllarındayken bir veli-öğretmen görüşmesinde özgürlükçü ve kadın haklarına duyarlı olduğunu bildiğimiz sınıf öğretmeni laf arasında bir cümle sarf etmiş ve Çiğdem – çocuklarımın annesi – dışında kimse şaşkınlığa düşmemişti. Kendisi de kadın olan sınıf öğretmeni: “Biliyorsunuz, kızlar matematikte erkekler kadar başarılı değil zaten,” demiş, Çiğdem [...]
Lilith Kompleksi
Kutsal ve fahişe... İsmim Lilith. Tanrı’nın Adem’le aynı anda yarattığını unutmak için tüm kutsal kitaplardan adını utanmazca sildiği ve cennetinden kovduğu, buna karşılık ölümsüzlükle ödüllendirdiği ve yalnızlıkla cezalandırdığı, yalnızlığını şeytanla düşüp kalkarak gideren, şeytandan olma bebekleri Tanrı tarafından katledilen, Adem’in ilk karısı Lilith’im. Tanrı’ya başkaldıran ilk kadınım... Lilith, [...]
Benim De Animam (1)
Περί ψνχής(2) Ruhun yokluğunun kabulü – ya da varlığının sorgulanması – üzerinden ruh hastalığını tanımlama denemesi… Psikoloji tarihi, ruhun insanın neresinde olduğunu aramanın da tarihidir bir bakıma. Belki de ruhun bedenimizde nereye yerleşmiş olduğunu bulamıyor olmamızın çok basit bir nedeni vardır, sandığımızın aksine: Hiç aklımıza geliyor mu bilmiyorum; belki de [...]
Celan ve Bachmann
Corona[1] Elimden yiyor yaprağını güz: dostuz biz. Zamanın kabuklarını soyuyoruz cevizlerden ve onlara gitmeyi öğretiyoruz: zaman kabuğuna dönüyor. Aynada günlerden pazar, uyunuyor rüyada, ağızsa gerçekleri söylüyor. Gözüm cinselliğine iniyor sevgilinin: bakışıyoruz, karanlık şeyler söylüyoruz birbirimize, afyon çiçeği[2] ve bellek gibi seviyoruz birbirimizi, midyelerin içindeki şarap gibi uyuyoruz, [...]